Overlijden

Voor velen is na 120 jaar Joods begraven worden een belangrijk aspect van het lidmaatschap van de Joodse Gemeente Amsterdam; dat garandeert immers een eeuwige rustplaats op de Joodse begraafplaats Muiderberg of Diemen. Op Diemen zijn alleen nog enkele reeds gereserveerde graven beschikbaar, vrijwel alle begrafenissen vinden tegenwoordig op Muiderberg plaats. Deze begraafplaats dateert van 1642 en telt zo’n 45.000 graven.

In het Jodendom wordt een begraafplaats een Beth Hachajiem genoemd (Huis van het Leven). Dat klinkt misschien wat vreemd, maar is een bevestiging ervan dat er een leven is na de dood. De graven worden nooit geruimd. Het onderhouden van de matsewot (grafzerken) wordt gezien als respect voor de mensen die ons zijn voorgegaan.

NIHS en JBW zijn niet hetzelfde
De NIHS is eigenaar van de begraafplaats, JBW (Het Joodse Begrafeniswezen) is een zelfstandige organisatie die de begrafenis verzorgt. Alleen leden van de NIHS kunnen op Muiderberg of Diemen worden begraven; lidmaatschap van JBW moet apart worden geregeld. Informatie over het lidmaatschap van JBW vindt u via deze website.

Na een overlijden neemt men contact op met JBW, dat vanaf dat moment alles rond de uitvaart regelt. Het realiseren van een matsewa loopt via de Joodse Gemeente Amsterdam. Enkele maanden na de lewaja ontvangt u een brief met alle informatie.

Het grafmonument
Omdat het maken van grafstenen voor de begraafplaatsen van de Joodse Gemeente Amsterdam aan speciale regels moet voldoen en onze ervaring is dat veel steenzetters hier fouten in maken, is met een handvol bedrijven afspraken gemaakt over het maken van zerken voor onze begraafplaatsen.

Het ontwerp van de matsewa en de daarop aan te brengen tekst moeten door het Rabbinaat  worden goedgekeurd. Dat wordt geregeld door de steenzetters, zij zijn op de hoogte van de regels. Ook kan er een financieel bezwaar zijn tegen plaatsing. Mocht er sprake zijn van een nog openstaand saldo van de overledene bij de NIHS, dan kan er een betalingsregeling worden getroffen om toestemming te krijgen voor het plaatsen van de matsewa.

Steenonthulling
Het is gebruik om vóór de eerste jaartijd (sterfdag van de overledene) de matsewa te onthullen tijdens een speciale plechtigheid. Nadat de steen is besteld en bekend is wanneer deze geplaatst kan worden, kunt u via de Joodse Gemeente Amsterdam een datum bespreken voor de onthullingsplechtigheid. Per jaar worden er 6 data – zondagen – vastgelegd waarop de Joodse Gemeente onthullingen organiseert en faciliteert, inclusief voorganger. U kunt natuurlijk ook zelf een datum kiezen. Als het zover is, informeren wij u graag over alle mogelijkheden.

Onderhoud
Zoals eerder gezegd: het onderhouden van de matsewot (grafzerken) wordt gezien als respect voor de mensen die ons zijn voorgegaan. Dat onderhoud is een kostbare kwestie; het gaat immers niet alleen om de grafzerken, maar ook om het algemeen onderhoud (maaien, snoeien, onderhoud van de gebouwen en paden etc.). Tot 2026 was het mogelijk een onderhoudscontract voor één jaar af te sluiten; er werd elk jaar een factuur verstuurd. Nu wordt het onderhoudscontract voor een langere periode, van 10 jaar of een veelvoud daarvan, in rekening gebracht. Men ontvangt dan ook niet langer jaarlijks een factuur. Daarmee beperken wij de administratieve lastendruk en kunnen we de continuïteit van het onderhoud beter waarborgen.

De tarieven worden jaarlijks vastgesteld; gedurende de looptijd van het onderhoudscontract vindt geen prijsindexatie plaats. Een onderhoudscontract geldt voor een periode van 10 jaar of een veelvoud daarvan. U kunt het bedrag in één keer betalen of via automatische incasso in maandelijkse termijnen. Bij het afkopen voor 50 jaar betaalt u in één keer 45 of 42 x het jaartarief.

De kosten van grafonderhoud zijn afhankelijk van de gekozen matsewa. Voor alleen een staande zerk is het tarief (voor 2026) vastgesteld op € 100, betreft het een matsewa met (grind)hofje of afdekplaat is dat € 150, als daar ook nog een losse gedenksteen bij komt € 200.

Als er geen onderhoudscontract wordt afgesloten en er is gekozen voor een matsewa met (grind)hofje, dan wordt het hofje na 10 jaar ‘vergroend’, dat wil zeggen dat het liggende deel van de matsewa wordt bedekt waarna het met gras begroeit. De reden hiervoor is dat deze hofjes tot veel onkruid leiden, dat ook belendende graven aantast. Voor alle duidelijkheid: het graf zelf en het staande deel van de matsewa blijven uiteraard ongemoeid.